على رفيعى
239
تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى)
هُمانّى در سمت وكالت آن حضرت انجام وظيفه مىكردند . « 1 » و به شكل مستقيم كه بطور كتبى يا شفاهى به هدايت و ارشاد امّت مىپرداخت . « 2 » گاهى نيز از طريق اعجاز در جمع ياران خود حاضر مىشد و رهنمودهاى لازم را به آنان مىداد . شيعيان نيز از فرصت استفاده كرده ، مشكلات و نيازهايشان را به محضر امام عرضه مىداشتند و كمكها و رهنمودهاى لازم را مىگرفتند . « 3 » اين جلسات به سامرّا محدود نمىشد ؛ بلكه شيعيان ديگر شهرها و مناطق ، حتّى مناطق دور دستى مثل گرگان نيز از وجود پربركت آن حضرت در جمع خود بهرهمند مىشدند . امام براى بهرهبردارى بيشتر شيعيان از اين گونه جلسهها ، پيش از برگزارى آن ، زمان و مكان جلسه را مشخص و فردى را مأمور مىكرد تمامى شيعيان آن ناحيه را براى شركت در آن فراخواند . چون محفل تشكيل مىشد ، از حاضران مىخواست تا مسائل و مشكلات و نيازمندىهاى خود را مطرح كنند و آن حضرت به تمامى امور آنان رسيدگى مىكرد و حتى در پارهاى موارد - كه مصلحت اقتضا مىكرد - بيمارانشان را نيز شفا مىداد . « 4 » نكته مهم در اين ديدارها حفظ و تقويت روحيّه انقلابى شيعيان در آن شرايط سخت و بحرانى و مستحكم كردن رابطه امت و امامت بود . در شرايطى كه حكومت عباسى عدهاى را با تطميع به سوى خود جذب مىكرد ، و گروهى را با ارعاب و تهديد از گرد امامان پراكنده مىساخت ، برافروخته نگه داشتن شرارههاى ايمان و اخلاص در درون افراد و آماده نگه داشتن آنان براى فداكارى در راه دين و ولايت و تحمل كمبودها و فشارها ، از مهمترين رسالتهاى امام عسكرى عليه السلام در ارتباط با شيعيان بود . از اين رو ، مىبينيم وقتى يكى از ياران امام طى نامهاى به آن حضرت از وضعيّت بد زندگى خود
--> ( 1 ) - براى آگاهى از شرح حال آنان رجوع كنيد به الغيبة ، شيخ طوسى ، صص 212 - 214 . و معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 254 . ( 2 ) - بهعنوان نمونه رجوع كنيد به كافى ، ج 1 ، ص 506 ؛ بحارالانوار ، ج 50 ، ص 269 . ( 3 ) - ر . ك . عيون المعجزات ، ص 140 . ( 4 ) - براى آگاهى بيشتر رجوع كنيد به بحارالانوار ، ج 50 ، صص 263 - 264 .